ویژگیهای زیبنده خبرنگار
رای تجلیل از افتخارآفرینان انقلاب اسلامی یعنی پاسداران ، بزرگداشت مقام و منزلت جانبازان و تمجید از رشادت و جوانمردی جوانان ایرانی ، ایام ولادت با سعادت حماسه سازانی مانند حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، حضرت ابالفضل العباس (ع) و حضرت علی اکبر (ع) را به عنوان روز پاسدار، روز جانباز یا روز جوان نامگذاری کرده اند که در جای خود حاکی از خوش ذوقی و گزینش های درست ، هوشمندانه و حکیمانه است .
روز تجلیل از خبرنگار نیز با روز شهادت مظلومانه و غریبانه یک خبرنگار جوان ، شجاع و پرتلاش به نام محمود صارمی همزمان است که عناصر کوردل ، بی رحم و متحجر ، او را در شهر مزار شریف افغانستان و همراه با ۹ دیپلمات ایرانی به رگبار گلوله بستند و آنها را در خون خویش غلطاندند.
صارمی ، ارزش و مقام قلم را می شناخت و می دانست که وارد چه صحنه ای شده و قصد انجام چه کاری را دارد. او به رسالت خود در اطلاع رسانی ، آگاهی بخشی و تنویر افکار واقف بود و در انجام این وظیفه خطیر نیز جان شیرینش را فدا کرد. روحش شاد ، یادش جاودان و راهش پر رهرو باد.
به همین مناسبت و با استفاده از تجارب ۲۵ ساله ای که در ارتباط با فعالیت خبری در سطوح مختلف و عرصه های گوناگون داخلی و خارجی اندوخته ام ، ویژگیها و خصوصیات زیبنده یک خبرنگار مسلمان ، معتقد به ارزشهای اصیل اسلامی ، پایبند به منافع ملی و مدافع حقوق مردم را متذکر می شوم ، با این امید که خبرنگاران ما با تلاش هوشمندانه خود ، به شان و منزلتی که شایسته آن هستند ، دست یابند.
- خبرنگار چشم بیدار ، گوش شنوا و زبان گویای مردم است.
- چشم بیدار مردم است به این مفهوم که باید با هوشیاری و دقت تمام ، همه تصمیمات، اقدامات وتحولات مربوط به مسائل عمومی کشوررا رصد کند، نقاط قوت و ضعف آنها را به درستی و فارغ از انگیزه های خطی و جناحی بیابد و با مشاهده هر عمل خلاف مصالح و منافع ملی، صدای آژیر خطر را به صدا در آورد و هشدار بدهد و مردم و مسوولان را نسبت به آنچه که در حال وقوع است حساس کند. بنابراین وقتی می گوییم خبرنگار چشم بیدار مردم است یعنی آنکه درصحنه های مختلف حضور به هنگام داشته باشد و با مشاهده عینی رویدادها بکوشد مردم را در جریان حقایق و واقعیت ها قرار دهد .
- خبرنگار گوش شنوای مردم است به این مفهوم که باید همه حرفها و سخنان منطقی و اصولی را از زبان هر کس که هست بشنود . گوشش را نباید به سمت صدای یک عده خاص باز بگذارد. خبرنگار نباید خود را محدود کند. محدودیت برای خبرنگار مفهومی جز از دست رفتن نقش و کارایی او ندارد و باید مراقب باشد که دیگران نیز او را محدود نکنند یا با خود سانسوری، خود را از شنیدن حقایق و انعکاس آن محروم نسازد.
- خبرنگار زبان گویای مردم است به این معنا که باید پی جویی مسائل و مشکلات مردم باشد و راه حل ها را از مسوولان ذیربط مطالبه کند. زبان خبرنگار زبان پرسشگری است و این پرسشگری را باید از موضع حق جویی و دستیابی به حقیقت انجام دهد. خبرنگار حق ندارد در برابر حقیقت زبان به کام گیرد .
- خبرنگار در قبال مردم و کشور همانند نبض ملت عمل می کند یعنی در برابر هر نارسایی و بیماری و تهدیدی که پیکره عظیم اجتماع را در معرض آسیب قرار دهد ، هوشیار است و به محض درک خطر و مشاهده علائم بیماری ، بلافاصله شروع به تپش می کند و با هوشیاری تمام جامعه را از تهدید و آسیب ها آگه می سازد .
- خبرنگار دشمن شناس است و مانند یک دیده بان هوشیار و آگاه عمل می کند. یعنی هرگونه تحرک و طراحی و توطئه دشمن را به فوریت مورد شناسایی قرار می دهد و ضمن آگاه کردن جامعه ، آتش تهیه سنگین تبلیغاتی و خبری را بر سر دشمن فرو می ریزد و او را زمین گیر می کند.
- خبرنگار ، صاحب فکر و اندیشه است . او با هیچ نیروی خودی دشمنی نمی کند. او بدخواه و بداندیش و بد دل نیست . او خیر و صلاح و نیکی و عاقبت به خیری را برای همگان آرزو می کند.
- خبرنگار یک نماد روشن و واقعی از اصولگرایی و اصلاح طلبی است اما او عضویت در هیچ حزب ، گروه و جریان سیاسی شکل گرفته در زیر بیرق اصولگرایی یا اصلاح طلبی را نمی پذیرد.
- شان و منزلت خبرنگار فراتر از عضویت در احزاب و جریانهای سیاسی است. او یک شخصیت جامع الاطراف و یک نگاه همه جانبه به پدیده ها دارد اما عضویت در یک حزب یعنی قرار گرفتن در تنگنای مرام و منش حزبی و دیدگاههایی که از بالا به پایین دیکته می شود.
- خبرنگار باید بی طرف باشد تا به حقیقت برسد. بی طرفی لازمه حقیقت یابی است . نگاه جانبدارانه از سوی خبرنگار نسبت به پدیده های مختلف خبری او را از دیدن تمام حقیقت محروم می کند. حق طلبی و حقیقت یابی باید روح حاکم بر خبرنگار باشد.
- خبرنگار باید شجاع باشد تا بتواند در برابر تهدیدهای طبیعی و ساختگی مقاومت کند و برای تنویر افکار عمومی ، شجاعانه وارد عرصه های گوناگون خبری شود و رسالت خطیر خویش را به انجام برساند.
- خبرنگار منافع عموم را بر منافع شخصی ارجح می داند و بر سر منافع مردم و آنچه که حق مردم است ، مصالحه نمی کند. مطالبه اصلی او حقوق مردم و اجرای عدالت است. اگر خبرنگار منافع شخصی را اولویت کاری خود قرار دهد ، بهتر است که به جای کار خبرنگاری به تجارت و دلالی و کاسبی بپردازد و بیهوده وارد این عرصه مهم نشود.
- خبرنگار باید باهوش و زیرک باشد تا بتواند از میان انبوه مسائل مطرح شده در جامعه ، به پی جویی مسائلی بپردازد که نیاز و خواست اساسی و مهم مردم محسوب می شود. اگر با هوش و زیرک نباشد، دیگران او را به بازی می گیرند و از وارد شدن به حوزه های مهم زندگی اجتماعی باز می دارند.
- خبرنگار باید امانت دار باشد. امانت داری اساس و پایه کار خبرنگار است. او باید مورد اعتماد مردم باشد و لازمه آن نیز امین بودن ، صادق و درستکار و با ایمان بودن است.
- خبرنگار و روزنامه نگار باید اهل مطالعه و تحقیق باشد و بتواند با ادبیات مناسب ، زیبا و جذاب با مردم ارتباط برقرار کند. ماهیت و هویت کار خبر ایجاب می کند که خبرنگار از سطح به عمق برود و برای این کار باید روح تحقیق و مطالعه بر او حاکم باشد.
- خبرنگار باید از قضاوت عجولانه و شتابزده در قبال پدیده های مختلف بپرهیزد و عملکردش به گونه ای باشد که مردم و مخاطبان را به سمت قضاوت درست و نتیجه گیری صحیح مسائل هدایت کند. او تنویر کننده و روشنگر است. یعنی پدیده ها را از جنبه های مختلف مورد کنکاش و بررسی قرار می دهد و تا وقتی به اطلاعات دقیق و درست دسترسی پیدا نکرده است ، نباید به قضاوت بپردازد زیرا در غیر اینصورت ، احتمال خطا و اشتباه او افزایش می یابد و مخاطبانش را به انحراف و گمراهی سوق می دهد.
- یکی از دشواریهای کار خبرنگاران این است که باید بر احساسات خود غلبه کنند و بر اساس منطق و مشاهدات و استدلال روشن، اطلاع رسانی کنند. من تایید می کنم که این کار سختی است بویژه آنکه بخش اعظم خبرنگاران ما ، خانمها هستند که این مساله ، پرهیز از دخالت احساسات در کار را بسیار دشوار می کند.
- متاسفانه نقش خبرنگاران در فرایند اطلاع رسانی دیده نمی شود. خبرنگاران ما بیشتر مایل اند یک منتقل کننده و انعکاس دهنده صرف اطلاعات باشند و به همین خاطر در بیشتر مواقع ، اخبار و گزارشهای خبری آنها متکی بر اظهارات این و آن است. خبرنگار مشاهده کننده، ناظر و حاضر در صحنه ، محقق ، جستجوگر و پرسش کننده است و باید مشاهدات ، نتیجه بررسی ها و تحقیقات و دریافتهای درست و دقیق خود را به شکل بی طرفانه به مخاطبان منعکس کند. پنهان ماندن و نادیده گرفته شدن نقش خبرنگار در فرایند اطلاع رسانی، باعث تضعیف منزلت و شان خبرنگار می شود و به تدریج خبرنگاران به افراد میرزا بنویس تبدیل می شوند.
- “صحت”، “دقت” و”سرعت” سه رکن اساسی در کار خبری است. خبرنگاران معمولا دوست دارند که خبرهای خود را سریعتر از دیگران مخابره کنند و بر اساس همین انگیزه و تمایل، میان آنها رقابت خبری بوجود می آید. من توجه خبرنگاران محترم را به این مساله جلب می کنم که صحت و دقت را فدای سرعت نکنند. بارها تجربه شده است که بر اثر انتشار سریع اخبار خلاف واقع که نتیجه بی دقتی و نادرستی اطلاعات بوده، اعتبار یک موسسه خبری آسیب دیده و مخاطبان اعتماد خود را به آن رسانه از دست داده اند. اعتماد مخاطبان به رسانه ، پایه ، اساس و سرمایه اصلی آن رسانه است که نباید به راحتی از دست برود.
با اغتنام فرصت، مراتب ارادت و تکریم خود را نسبت به همه کسانی که در کسوت خبرنگاری برای پیشرفت، عزت و سربلندی ایران عزیز دل می سوزانند و صادقانه و خالصانه تلاش می کنند ، ابراز می دارم.